Lushendry Martes blikt terug op doorbraakjaar: “Heb mezelf staande gehouden in de Eredivisie”

Voorafgaand aan het seizoen hadden nog weinig Spartanen gehoord van Lushendry Martes, maar inmiddels is de Rotterdammer niet meer weg te denken uit het basiselftal van de Kasteelheren. De 18-jarige rechtsback schoot dit seizoen als een komeet naar het eerste elftal en heeft al dertien Eredivisiewedstrijden achter zijn naam staan. “Als je mij dit een jaar geleden had verteld, had ik je niet geloofd.”

Stormachtige ontwikkeling

Het was eind juni, ongeveer zes weken nadat Martes zijn debuut had gemaakt voor Jong Sparta, toen hij zijn eerste profcontract tekende. Zijn doel op dat moment: na de zomerstop basisspeler worden bij Jong Sparta in de Tweede Divisie. Het afgelopen seizoen liep voor de verdediger echter totaal anders. De voorbereiding draaide Martes namelijk al bij de A-selectie mee, waarna hij na de competitiestart weer terugkeerde bij Jong Sparta. In november haalde trainer Maurice Steijn de toen nog 17-jarige Martes echter weer terug bij het eerste elftal. Eén maand later ging de verdediger al op voor zijn eerste minuten in de hoofdmacht en sinds januari is Martes  basisspeler, al miste hij de laatste twee wedstrijden door blessureleed. “Ik heb altijd wel het idee gehad dat ik het profvoetbal ging halen, maar dat ik al op mijn zeventiende basisspeler bij Sparta zou zijn, had ik niet gedacht”, vertelt Martes. “Voor mijn debuut had ik al best vaak meegetraind bij het eerste en een aantal keer op de bank gezeten. Ik had in die wedstrijden alleen niet echt het idee dat ik zou invallen. Dat was bij mijn debuutwedstrijd tegen Willem II wel anders. Shurandy Sambo (de op dat moment eerste rechtsback red.) was namelijk niet helemaal fit en Saïd Bakari (de op dat moment tweede rechtsback red.) was met zijn land de Comoren bij de Afrika Cup. Ook omdat het een bekerwedstrijd was, hield ik er heel die dag wel rekening mee dat de trainer wel eens een beroep op mij kon doen.” En dat gebeurde ruim twintig minuten voor tijd, toen Martes inviel voor Sambo en zijn debuut direct opluisterde met een assist. Drie dagen later ging de verdediger ook al op voor zijn eerste Eredivisie-optreden. “Dat kwam op voorhand wel een beetje als een verrassing, totdat Sambo al vroeg in de wedstrijd een gele kaart kreeg. Vaak word je dan wat eerder gewisseld dan gebruikelijk en dat was nu ook het geval. Ik kwam er in de rust al in en speelde een goede tweede helft”, aldus Martes.

Tekst gaat verder onder de foto. (Foto: Mischa Keemink)

Direct na zijn eerste Eredivisie-optreden wilde Martes deze lijn doortrekken, maar het geduld van de rechtsback werd even op de proef gesteld. “Na mijn Eredivisie-debuut was het winterstop, waardoor ik een paar weken moest wachten op de volgende wedstrijd. Dat was jammer, want je wil zo snel mogelijk laten zien dat je geen eendagsvlieg bent, maar dat de wedstrijd tegen Volendam mijn normale niveau is. Daarnaast was Sambo door die gele kaart ook nog eens geschorst voor de volgende wedstrijd, waardoor ik wist dat de keuze snel op mij zou vallen, al keerde Saïd (Bakari red.) wel weer terug van de Afrika Cup. Uiteindelijk speelden we in de winterstop een oefenwedstrijd tegen VVV-Venlo, waar ik in de basis stond. Door die wedstrijd had ik wel het idee: ‘als ik nu geen gekke dingen doe, sta ik zondag tegen Heracles in de basis’. Gelukkig was dat ook het geval.”

Bij zijn basisdebuut in de VriendenLoterij Eredivisie liet Martes inderdaad zien geen eendagsvlieg te zijn. De rechtsback maakte wederom een goede indruk en stond zijn basisplek niet meer af, ook nadat de gehele achterhoede weer beschikbaar was. “Ik kon in de eerste paar wedstrijden eigenlijk zonder druk spelen, ik had voor mijn gevoel niets te verliezen. Als je op je 17^e weer op de bank belandt als iedereen fit is, is dat geen schande en als ik mocht blijven staan, zou dat alleen maar heel mooi zijn. Ik denk dat dit mij ook wel een beetje typeert als het type jongen dat ik ben. Ik ben niet zo snel gek te maken en blijf altijd mezelf, zowel op als naast het veld.”

Tekst gaat verder onder de foto. (Foto: Mischa Keemink)

In totaliteit heeft Martes een goed gevoel overgehouden aan zijn eerste halfjaar in de Eredivisie. “Ik denk dat ik mij afgelopen seizoen prima staande hebt gehouden. Het is niet dat ik er bovenuit schiet, maar het is ook niet, dat ik opval in het maken van fouten. Tuurlijk heb ik ook wel mindere wedstrijden gespeeld, bijvoorbeeld tegen Go Ahead Eagles, maar daartegenover staan ook een aantal goede wedstrijden. Ik denk dat het affiche tegen Fortuna Sittard mijn beste wedstrijd is geweest. Volgens mij is niemand mij die gehele wedstrijd voorbijgekomen en aanvallend had ik ook veel inbreng. Ik moet er nu naartoe werken dat dit mijn standaardniveau gaat worden, want ik heb hoge verwachtingen van mijzelf.” Ondanks dat de verwachtingen van Martes hoog zijn, blijft de jongeling ook realistisch. “Ik ben in mei achttien geworden, waardoor het geen schande is, als ik fouten maak. Soms sta ik er nog wel eens bij stil hoe bijzonder het is, dat ik op mijn zeventiende al goed genoeg was voor de basis van Sparta. Er zijn weinig jongens, zeker de laatste jaren, die dat kunnen zeggen. Ik koester hoe speciaal het is, maar ik wil ook laten zien, dat ik ondanks mijn leeftijd die basisplek waard ben.”

Leven als profvoetballer

Waar de meeste achttienjarigen overdag naar school gaan, of net beginnen aan hun maatschappelijke carrière, leidt Martes een heel ander leven. De verdediger merkt dat zijn vrijetijdsindeling, zeker na zijn doorbraak, anders is geworden. “Ik had ook in de jeugdopleiding al wel een ander leven dan mijn meeste leeftijdsgenoten, maar sinds ik ben doorgebroken, is er helemaal veel veranderd”, vertelt Martes. “Veel mensen spreken je op straat aan, vragen foto’s of willen een handtekening. Daarnaast moet je ook opletten met wat je in je vrije tijd en op sociale media doet, want meer mensen letten op je. Als ik bijvoorbeeld in de stad loop, hoor ik weleens ‘Hey, dat is Lushendry.’ Dat heb ik vorig jaar echt nooit gehad, maar ik vind het juist mooi, dat dit nu wel gebeurt.” Daarnaast erkent Martes, dat zijn doorbraak er ook voor zorgt, dat hij snel volwassen wordt. “Je bent eigenlijk heel de dag met alleen maar oudere jongens, dus iedereen verwacht ook gewoon dat je je volwassen gedraagt. Soms ben ik nog wel eens wat speels, maar dan houden de oudere jongens mij wel in toom. Ik denk dat dat alleen maar goed voor mij is.”

Tekst gaat verder onder de foto. (Foto: Mischa Keemink)

Het is niet het enige waar de oudere jongens Martes mee helpen. De ervaring die er in deze selectie zit, is volgens Martes misschien wel de reden waarom hij zich zo stormachtig ontwikkelt. “Veel mensen zien niet de trainingen, maar daar hebben de oudere jongens echt een belangrijke rol voor de jongere jongens. Ze helpen je in bepaalde situaties, die op het voetbalveld terugkomen, maar zorgen er ook voor, dat je vrij in je hoofd bent. Toen ik net doorbrak, keek ik bijvoorbeeld heel veel in de reacties op social media om te weten wat supporters van mij vonden. Zij gaven het advies om dat juist niet te doen en gewoon te focussen op je eigen spel. Dan kan je ook zonder een mening van anderen bepalen of je zelf vindt dat het goed gaat of niet.”

Doorstroom jeugdspelers

De doorbraak van Martes ligt in lijn met hoe de jeugdspelers van Sparta de laatste twee seizoenen op de deur kloppen. Vorig seizoen meldde Marvin Young zich namelijk al in de hoofdmacht van Sparta en was er ook regelmatig speeltijd voor de naar AZ vertrokken Ayoub Oufkir. Inmiddels zijn ook Ayoni Santos en Giannino Vianello niet meer weg te denken bij de A-selectie. “De trainer heeft, denk ik, wel een bepalende rol in het doorbreken van deze jeugdspelers. Hij durft je gewoon op te stellen, ook al maak je fouten. Dat is een heel fijne gedachte”, aldus Martes. Daarentegen houdt Steijn de jongelingen wel scherp. “Dat doet hij vooral in individuele gesprekken. Ik vind het lastig om echt een voorbeeld te geven, maar hij prikkelt je wel om elke training en elke wedstrijd scherp te zijn. Dat doet hij bijvoorbeeld met een grapje, waar wel een kleine kern van waarheid inzit. Daarnaast geeft hij je in dit soort gesprekken ook vertrouwen, door te zeggen dat fouten maken, uiteraard tot een bepaalde hoogte, mag. Die boodschap geeft rust als je het veld op gaat.”

Tekst gaat verder onder de foto. (Foto: Mischa Keemink)

Doelen voor volgend seizoen

In het nieuwe Eredivisie-seizoen moet Martes het in ieder geval zonder Steijn en een deel van de ervaren jongens doen. Dat geeft bij de Rotterdammer toch een gek gevoel. “Ik ben het natuurlijk niet echt gewend, dat je team heel erg verandert, want in de jeugdopleiding blijft je elftal veel meer intact. Het is afwachten hoe de selectie er volgend seizoen uit gaat zien, maar in ieder geval moeten we ervoor zorgen dat we een hecht team worden. Dat is namelijk echt nodig om er een succesvol seizoen van te maken”, vindt Martes.

Voor zichzelf gaat de focus van Martes vooral liggen op het aanvallende aspect. Door middel van het terugkijken van zijn eigen wedstrijden probeert de verdediger zich op dat onderdeel te verbeteren. “In het voetbal komen bepaalde situaties in een wedstrijd of een seizoen vaker voor. Daarom denk ik, dat ik er profijt van heb, als ik die situaties terugkijk en er wat van leer. Voor nu ga ik zeker even genieten van mijn vakantie, maar als we eind juni weer bij elkaar komen, zal ik er direct weer moeten staan. Ook volgend seizoen zal ik namelijk moeten knokken voor mijn basisplaats en hard moeten werken om stappen te blijven zetten in mijn ontwikkeling.”

Foto: Mischa Keemink